عبد الجليل قزوينى رازى

مقدمهء مصحح 37

نقض ( بعض مثالب النواصب في نقض بعض فضائح الروافض ) ( فارسى )

( رجوع شود به صفحهء 510 س 18 چاپ جديد و ص 545 س 1 چاپ سابق ) . مرحوم پدرم تخمين زده‌اند كه اين نسخه در اواخر عصر صفوى نوشته شده است . در بين نسخ خطى پنجگانه كه استناد چاپ اول كتاب نقض بر آنها بوده ، اين نسخه صحيح‌ترين و قديم‌ترين نسخه بوده است ، از اين روى پدرم در آنجا كه نسخه به آخر رسيده با تحسّر و تأسّف چنين نوشته است : « اعلان و تبصره : قديم‌ترين و صحيح‌ترين نسخهء كتاب را كه نسخهء « ث » باشد با يك دنيا حسرت در اينجا بدرود و وداع ميكنيم ، زيرا قريب بربع كتاب كه از اول اين صفحه ( ص 545 ) تا به آخر كتاب باشد از آن نسخه ساقط است » . آن مرحوم در معرّفى اين نسخه در « مقدّمهء نقض و تعليقات آن » نوشته است : « چنان كه در اين عبارت تصريح كرده‌ام در موارد معرّفى نسخ از اين نسخه بنسخهء صحيح‌تر و قديم‌تر تعبير ميكنم ، و اگر نسخ قديمه و صحيحه يا قديم‌تر و صحيح‌تر اطلاق كنم ، مراد اين نسخه و نسخهء آقاى باستانى راد ( ب ) و نسخهء كتابخانهء مجلس شوراى ملى ( م ) است و دو نسخهء سابق ( ح ، س ) بهيچ‌وجه مراد نيست چنان كه وجهش بتفصيل گزارش يافت » . در چاپ كنونى نسخهء « ث » پس از نسخهء « ع » قديم‌ترين و صحيح‌ترين نسخهء موجود است . و شباهت آن با نسخهء « ع » از همهء نسخ ديگر بيشتر است . در حقيقت مىتوان گفت كه نسخهء « ث » از روى نسخهء « ع » رونويسى شده ، و خوانندهء ارجمند پس از مطالعهء همهء كتاب و تأمل در نسخه بدلهاى حواشى اين مطلب را بوضوح درمىيابد . براى رده‌بندى نسخه‌هاى كتاب نقض با در نظر گرفتن چگونگى شباهتها يا ناهماهنگىهاى نسخ ، از نظر كلى مىتوانيم نسخه‌ها را به دو دستهء اساسى تقسيم كنيم : 1 - نسخه‌هاى ح ، س ، د . 2 - نسخه‌هاى ع ، ث ، ب ، م ، ن . از اينجا است كه پدرم در موارد متعدّد در حاشيهء صفحات مطالبى در اين‌باره